Dirk de slapende boer uit Stolwijk

Aangekocht augustus 2015: Dirk de slapende boer uit Stolwijk door Nel van Dorp.

Bron tekst: Het Kontakt - Lek en IJssel 15 augustus 2015 - Pieter van der Laan

STOLWIJK • Was boer Dirk Bakker patiënt of bedrieger? De kwestie was voor Nel van Dorp aanleiding om zich vast te bijten in een onderzoek naar de rietdekker. Het leverde veel nieuwe gegevens op.

Het boekje 'Dirk, de slapende boer uit Stolwijk' betekent het debuut van Nel van Dorp, voormalig kleuterjuf van basisschool De Hazelmuis en sinds een aantal jaren predikant in Den Haag. De uitgave is tijdens de braderie van Stolwijk op zaterdag 22 augustus voor 7,50 euro te koop bij de stand van de Historische Vereniging Oud Stolwijck.

Het feitenonderzoek van Nel van Dorp naar de roerige episode tussen juni 1706 en maart 1707 is niet alleen van historische waarde, maar tegelijkertijd een eerbetoon aan haar vader C. van Dorp. Ze heeft het boekje aan hem opgedragen. Hij overleed tien jaar geleden en liet een schat aan documenten na.

slapendeboerboekje

Van Dorp sr. was een verwoed verzamelaar van oude ansichtkaarten met afbeeldingen van Stolwijk. Tussen de stukken zaten echter ook spotprenten en artikelen over de slapende boer Dirk Klaasz. Bakker. Deze kwestie hield de gemoederen flink bezig. De jonge boer sliep ruim dertig weken achtereen.

“De gebeurtenis trok bezoekers uit het hele land. Tegen betaling konden zij de slaper bezichtigen. Veel dorpelingen twijfelden aan het gedrag van Dirk Bakker, omdat hij af en toe tekenen van leven toonde. Ze beschuldigden hem van bedrog”, zegt Nel van Dorp. 

Onderzoek

Ze toont met diepgravend onderzoek aan dat dit slechts ten dele waar was. “Doktoren uit Rotterdam hebben hem onderzocht. De symptomen komen overeen met een slaapziekte, die meerdere slachtoffers heeft gemaakt onder jong volwassen. Destijds leidde dat tot twisten onder artsen, die voor een raadsel stonden. Het betreft een aandoening in de hersenen, die pas in 1925 door de Duitse neuroloog Kleine werd ontdekt. Bakker dommelde af en toe weg en viel later in een diepe slaap. Pas in januari 1707 werd hij wakker. Toen hij merkte dat bezoekers grif betaalden voor deze 'attractie', heeft hij er waarschijnlijk nog twee maanden liggend aan vastgeplakt. 's Nachts kwam hij uit bed om te eten en te drinken. En mogelijk ook om zijn geld te tellen. Het leverde hem duizend rijksdaalders op.”

Doffe Dirk, de doodgewaande slaper, stapte op 17 maart 1707 uit de bedstee om een halve pint bier in drie teugen naar binnen te klokken. Tijdens een later bezoek van de schout en zijn secretaris gaf hij toe dat hij uit schaamte geen lust had om te spreken.

“De mythe was doorgeprikt en daarna verstomde het rumoer in Stolwijk”, zegt Nel van Dorp. Ze bracht veel tijd door in bibliotheken en archieven om de feiten te checken. Ze heeft driehonderd boekjes laten drukken en hoopt een groot deel te kunnen verkopen tijdens de braderie.

“De prenten en verhalen geven een aardig beeld van het dorpsleven in de vorige eeuwen. Ik wilde iets tastbaars van de geschiedenis van Stolwijk vastleggen in dit boekje. Naar mijn mening is dat gelukt.”